เนื่องด้วยกรมหม่อนไหม พระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ (The Queen Sirikit Department of Sericulture) ร่วมกับสาขาการออกแบบทัศนศิลป์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ได้ดำเนินการโครงการพัฒนาลวดลายผ้ากับชุมชน ประจำปี พ.ศ. 2558 จากแนวความคิดที่ว่าภูมิปัญญาการผลิตผ้าไหมทอมือของแต่ละชุมชนในประเทศไทยถือเป็นภูมิปัญญามีคุณค่าและเอกลักษณ์แสดงถึงมรดกทางวัฒนธรรม ประเพณี ที่แสดงให้เห็นวิถีชีวิตของคนไทยที่มีความเจริญครั้งในอดีต เมื่อยุคสมัยได้เปลี่ยนไปทำให้ค่านิยม ความประณีต เอกลักษณ์ที่สั่งสมมานั้นถูกหลงลืมและจางหาย โครงการนี้กำเนินขึ้น เพื่อสืบสานและพัฒนารูปแบบของลวดลายผ้าไหมให้มีความเป็นเอกลักษณ์ สอดคล้องกับการนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้มากขึ้น มุ่งพัฒนาผ้าทอของไทยให้สอดคล้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่น ตลอดจนเพิ่มทักษะด้านความคิด ด้านฝีมือ ด้านองค์ความรู้การออกแบบให้เกษตรกรผู้ทอผ้า เพื่อนำมาเป็นจุดขายและสร้างรายได้ให้กับชุมชน

อกจากนั้น เพื่อให้เกิดการสืบสานภูมิปัญญาและรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมหม่อนไหมและการทอผ้าให้คงอยู่ จำเป็นต้องมีคนรุ่นใหม่ทั้งลูกหลานในพื้นที่ และนักออกแบบรุ่นใหม่ที่สนใจในงานสิ่งทอ เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาและต่อยอดร่วมกันกับชุมชน แลกเปลี่ยนแนวความคิด ระดมสมอง สร้างจุดเด่นและจุดยืนของสินค้าผ้าทอในแต่ละชุมชน สร้างเครือข่ายคนรุ่นใหม่ให้เกิดความรักและหวงแหนในวัฒนธรรมของตนเอง เนื่องจากในปี 2558 ประเทศไทยจะเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน จะทำให้วัฒนธรรมและแรงงานในประเทศเพื่อบ้านหลั่งไหลเข้ามาเป็นจำนวนมาก ในส่วนงานทางวัฒนธรรมจึงจำเป็นต้องได้รับการอนุรักษ์ สืบสาน โดยการพัฒนาและต่อยอดแนวความคิดดั้งเดิมให้เกิดความร่วมสมัย เพื่อให้ภูมิปัญญาเหล่านั้นยังคงอยู่อย่างยั่งยืน

swu01

กรมหม่อนไหม โดยสำนักอนุรักษ์และตรวจสอบมาตรฐานหม่อนไหม กลุ่มงานอนุรักษ์ภูมิปัญญาหม่อนไหมและพัฒนาลายผ้า ได้ร่วมกับมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ คณะศิลปกรรมศาสตร์ โดยคุณแพรวา รุจิรงค์ นักวิชาการออกแบบผลิตภัณฑ์ปฏิบัติการ และทีมงานกรมหม่อนไหม ร่วมกับทีมนักวิจัยจากสาขากการออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. รวิเทพ มุสิกะปาน, ดร. กรกลด คำสุข, อาจารย์สวรรยา จอมเทพมาลา, อาจารย์นวัตกร อุมาศิลป์ ได้นำทีมนักศึกษาของหน่วยงานการศึกษาในพื้นที่ใกล้เคียงและในท้องถิ่นจากทั่วประเทศเป็นตัวแทน ลงพื้นที่ทำกิจกรรมร่วมกับกลุ่มผู้ทอผ้าไหม ระดมสมองออกแบบให้เกิดลวดลายที่มีความร่วมสมัย เกิดการแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาในการทอผ้า เทคนิค กระบวนการทอผ้า และที่สำคัญจะมีการเลือกลวดลายผ้าโดยการประชาพิจารณ์ (Public Hearings) คัดเลือกลวดลายเพื่อให้เป็นสินค้าที่เป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่โดยกลุ่มผู้ทอผ้า ทั้งนี้หลังจากที่ได้มีการออกแบบจะมีการผลิตตัวอย่างลวดลายผ้าและสินค้า โดยให้กลุ่มผู้ทอผ้า ทอตัวอย่างลวดลายที่ได้มีการคัดเลือกโดยกลุ่มเกษตรกร เพื่อนำกลับไปใช้จริง 60 ลวดลายและทอต้นแบบเพื่อเผยแพร่ในเดือนสิงหาคม 12 ลวดลาย โดยมีชุมชนและเยาวชนเข้าร่วมโครงการดังนี้

swu02

– กลุ่มผู้ทอผ้าพบพระ อ.พบพระ จ.ตาก กลุ่มเยาวชนนักออกแบบออกแบบ นิสิตปริญญาโท สาขานวัตกรรมการออกแบบ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

– กลุ่มผู้ทอผ้าป่าเลา อ.เวียงเชียงรุ้ง จ.เชียงราย กลุ่มเยาวชนนักออกแบบออกแบบ นิสิตปริญญาตรี สาขาการออกแบบแฟชั่น คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

– กลุ่มผู้ทอผ้าบ้านอ่างเตย ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา, กลุ่มผู้ทอผ้าบ้านหินแร่ ต.ท่ากระดาน อ.สนามชัยเขต จ.ฉะเชิงเทรา กลุ่มเยาวชนนักออกแบบออกแบบ นิสิตปริญญาตรี สาขาการออกแบบแฟชั่น คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ   และนิสิตปริญญาตรี สาขาการออกแบบกราฟฟิก คณะศิลปกรรมศาสตร์   มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม

– กลุ่มป่ากล้วย อ.สวี จ.ชุมพร กลุ่มประชาเสรี อ.สวี จ.ชุมพร กลุ่มเยาวชนนักออกแบบออกแบบจาก นิสิตปริญญาตรี สาขาการออกแบบแฟชั่น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชมงคลศรีวิชัย

swu03 swu04 swu05 swu06 swu07 swu08 swu09 swu10 swu11 swu12 swu13 swu14 swu15 swu16 swu17 swu18 swu19 swu20 IMG_0718

Pros